updates
by date

Ο Alfred P. Sloan ήταν επικεφαλής της General Motors, της μεγαλύτερης αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, για 30 περίπου χρόνια, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '50. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, η GM εκτόπισε την Ford από την κορυφή του κλάδου στο οποίο είχε επικρατήσει έχοντας ουσιαστικά εφεύρει το σύστημα μαζικής παραγωγής. Ο Sloan έγραψε μετά το τέλος της θητείας του ένα βιβλίο σχετικά με τις εμπειρίες του στην ηγεσία της GM ("My Years With General Motors" by Alfred P. Sloan), που συνεχίζει να εκδίδεται συνεχώς από το 1964. Θεωρείται από πολλούς μάνατζερ και επιχειρηματίες ένα από τα πιο σημαντικά επιχειρηματικά βιβλία. Δεν είναι συναρπαστικό, αλλά απλώς περιέχει όλες τις αλλαγές που επέφερε στο μάνατζμεντ της επιχείρησης ο Sloan για να την φέρει όχι μόνο στην κορυφή του κλάδου αλλά και στην πρωτοπορία της αμερικανικής επιχειρηματικής σκηνής. Το περασμένο έτος εκδόθηκε ένα νέο βιβλίο σχετικά με τη θητεία του Sloan ("Sloan Rules: Alfred P. Sloan and the Triumph of General Motors", by David R. Farber, University of Chicago Press, 2002). Τα δύο βιβλία δίνουν κάποια πλήρη εικόνα του στυλ μάνατζμεντ του Sloan.

O Sloan ήταν κλασική περίπτωση σπασίκλα, πολύ μελετηρός και με μεγάλη έφεση στις θετικές επιστήμες. Σπούδασε μηχανικός και έπεισε τον πατέρα του να αγοράσει κάποια βιομηχανία ρουλεμάν που παρέπαιε. Την ανέστησε και την πούλησε τελικά στην GM. Ο Sloan ήρθε στη GM όταν ο κλάδος είχε ξεπεράσει τη βρεφική του ηλικία. Οι δεκάδες μικρές επιχειρήσεις στα τέλη του 19ου αιώνα είχαν πλέον συγκεντρωθεί σε μερικές μεγάλες επιχειρήσεις και ο κλάδος είχε αρχίσει πλέον να περνάει από τα χέρια των επιχειρηματιών που τον είχαν δημιουργήσει στα χέρια επαγγελματιών μάνατζερ. Τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα στα ηνία της GM ήταν ο ιδρυτής της Billy Durant, με νοοτροπία αφεντικού, με στυλ μάνατζμεντ ανάλογα με τα κέφια και με μεγάλη ροπή στο τζόγο του χρηματιστηρίου…

Το 1920 ο Billy Durant βύθισε την GM σε κρίση με αποτέλεσμα να εκδιωχθεί από τους επενδυτές της. Ο Sloan ανέλαβε διευθυντής το 1923. Έφερε μια σειρά επαναστατικών για τη εποχή τους αλλαγών που έγιναν και βασικές αρχές του σύγχρονου μάνατζμεντ: χώρισε την επιχείρηση σε τμήματα με συγκεκριμένες αποστολές, έφερε εξωτερικούς ελεγκτές ώστε να υπάρχει εμπιστοσύνη στο επενδυτικό κοινό, δημιούργησε ανεξάρτητες μονάδες για κάθε μάρκα και τους έδωσε αυτονομία αποφάσεων μέσα σε γενικά πλαίσια της στρατηγικής της επιχείρησης, θέσπισε κίνητρα και κριτήρια αμοιβής των μάνατζερ ανάλογα με την απόδοση τους και της απόδοση της μονάδας του. Ο Sloan έχτισε ένα πλήρως ορθολογικό οργανισμό. Ο ρόλος των μάνατζερ ήταν ο κατάλληλος χειρισμός πληροφοριών στη λήψη ορθολογικών αποφάσεων. Ο σκοπός ήταν ένας: η ανελέητη επιδίωξη του κέρδους. Το ότι η επιχείρηση έβγαζε αυτοκίνητα ήταν δευτερεύον. Θα μπορούσε να έβγαζε οτιδήποτε.

Παρ' όλο τον ορθολογισμό στο μάνατζμεντ ο Sloan ήταν από τους λίγους που κατάλαβε ότι το αυτοκίνητο δεν ήταν απλώς ένα μεταφορικό μέσο. Ήταν και κάποιο μέσο έκφρασης, είχε και κάποια συναισθηματική πλευρά, που δεν την άφησε ανεκμετάλλευτη. Η GM πρόσφερε μια μεγάλη γκάμα προϊόντων για όλα τα εισοδήματα ("αυτοκίνητα για κάθε βαλάντιο και κάθε σκοπό") και ήταν η πρώτη που πρόσφερε δανειοδότηση στους αγοραστές των αυτοκινήτων της. Ο Sloan έδωσε μεγάλη σημασία στο μάρκετινγκ και ήταν από τους πρωτοπόρους της διαφήμισης και των δημοσίων σχέσεων. Από μια άποψη ήταν από τους σκαπανείς του καταναλωτισμού.

Μέσα σε λίγα χρόνια από την εγκατάσταση του στην ηγεσία της GM, η επιχείρηση από 13% μερίδιο έφτασε το 60% εκτοπίζοντας της Ford. Η επιτυχία αυτού του είδους όμως φέρνει έπαρση και αλαζονεία και ο Sloan δεν έμεινε ανεπηρέαστος. Ακόμα χειρότερα, εκκολάπτει μονοπωλιακή συμπεριφορά. Ο Sloan πίστευε ότι το μεγάλο μέγεθος είναι απόρροια της μεγάλης επιτυχίας. Αλλά αναγνώρισε πολύ πριν από οικονομολόγους, ότι η μονοπωλιακή συμπεριφορά απλώς προσελκύει νέους ανταγωνιστές. Κάτι που σε τελευταία ανάλυση έγινε όταν εμφανίστηκαν οι Ιαπωνικές αυτοκινητοβιομηχανίες στις ΗΠΑ. Δεν είναι βέβαιο αν η κάτω βόλτα που πήρε η GM τα τελευταία 20 χρόνια (μερίδιο μετά βίας 30%) οφείλεται στο ότι οι ιδέες του Sloan βρήκαν τη λογική τους εξέλιξη ή εγκαταλείφθηκαν από τους διαδόχους του.