updates
by date

Nokia και ανάπτυξη προϊόντων

Η Φινλανδία είναι μια σχετικά μικρή σε πληθυσμό χώρα της Σκανδιναβίας (5.000.000 περίπου κάτοικοι) με κατά κεφαλή ΑΕΠ περίπου $18.000, λίγο κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ. Σύμφωνα με τον Kurt Nordman, πρόεδρο της Helsinki Telephone Company, η φινλανδική οικονομία έχει τρεις δυνατούς τομείς: ξυλεία/χαρτοποιία, μεταλλεύματα και την Nokia. H Nokia είναι ένας από τους παγκόσμιους γίγαντες στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, δεύτερη στον κόσμο παραγωγός κινητών τηλεφώνων μετά τη Motorola, με μηνιαία παραγωγή 1,5 εκατομ. τηλέφωνα. Έχει περίπου 47.000 προσωπικό, δραστηριοποιείται σε 45 χώρες και έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρισμένα ονόματα στον κόσμο όπως η Sony και η Microsoft.

Καθώς ο κλάδος της κινητής τηλεφωνίας αρχίζει να ενηλικιώνεται, ο κίνδυνος βρίσκεται στο ότι τα κινητά τηλέφωνα μπορεί να γίνουν κοινά προϊόντα-commodities (όπως πχ παλιότερα έγινε με τις έγχρωμες τηλεοράσεις) με αποτέλεσμα την αύξηση του όγκου πωλήσεων και την ταυτόχρονη μείωση των κερδών ανά τηλέφωνο. Το αντίδοτο της Nokia για την εξέλιξη αυτή είναι ακριβώς η συνεχής εξέλιξη στα προϊόντα της, η συνεχής πρόσθεση αξίας για τον αγοραστή που θα της επιτρέπει να ζητάει υψηλότερες τιμές και ταυτόχρονα να είναι ένας συνεχώς μετακινούμενος στόχος για τους ανταγωνιστές της. Ένα από τα πρόσφατα νέα τέτοια προϊόντα είναι το Nokia 9000, ένας συνδυασμός κινητού τηλεφώνου και προσωπικού υπολογιστή/πρόσβασης στο Internet, που επιτρέπει στο χρήστη να βρίσκεται σε επικοινωνία τηλεφωνική, φαξ και e-mail όπου κι αν βρίσκεται. Η καινούργια αγορά που η Nokia βλέπει με το νέο αυτό προϊόν είναι το πρώτο πραγματικά “κινητό γραφείο”. Η Nokia άρχισε με την ιδέα αυτή πριν 6 χρόνια, με μεγάλη πίεση στο προσωπικό της για τη γρήγορη ανάπτυξη του νέου προϊόντος. Με άλλα λόγια είδε το μέλλον πολύ πριν και ταυτόχρονα προσπαθεί να το επηρεάσει. Όντας πάντα στην πρωτοπορία, δείχνει πολύ τολμηρό επιχειρηματικό πνεύμα με το νέο της προϊόν και οι ανταγωνιστές της διστάζουν να την ακολουθήσουν προς το παρόν γιατί δεν νομίζουν ότι η αγορά είναι έτοιμη για κάτι τέτοιο. Το Nokia 9000 δεν έχει κάνει ακόμα σημαντικές πωλήσεις αλλά θεωρείται ένα από τα πλέον εξαιρετικά νέα προϊόντα κινητής τηλεφωνίας. Βέβαια, αν η τολμηρή στρατηγική της Nokia έχει επιτυχία και το προϊόν τελικά “πιάσει” θα έχει σημαντικά πλεονεκτήματα.

Στη συνέχεια χρειάζεται η ιδέα για το καινούργιο προϊόν. Είδαμε τη στρατηγική της “τεχνολογίας-ώθησης”, δηλ. τα νέα προϊόντα μιας επιχείρησης αναπτύσσονται από την ίδια την επιχείρηση, το τμήμα έρευνας & εξέλιξης, τους επιστήμονες και τεχνικούς της. Οι κλάδοι των τηλεπικοινωνιών, της πληροφορικής, των φαρμάκων, της ιατρικής τεχνολογίας είναι κλασσικές περιπτώσεις κλάδων που απαιτούν τέτοια στρατηγική. Τα πιο σημαντικά προϊόντα τα τελευταία χρόνια σε αυτούς αλλά και άλλους κλάδους είναι αποτέλεσμα της στρατηγικής αυτής. Το νέο προϊόν της Nokia είναι βέβαια στην κατηγορία αυτή. Αλλά ταυτόχρονα έχει τις ρίζες του σε κάποια ανάγκη της αγοράς.

Το επόμενο βήμα είναι να εξετασθούν οι προοπτικές του νέου προϊόντος και το κατά πόσο η υλοποίηση του ταιριάζει στις τρέχουσες επιδιώξεις της επιχείρησης. Μερικά γενικά κριτήρια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση αυτή είναι:

Αν τα κριτήρια αυτά δεν ικανοποιούνται το νέο προϊόν μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα που χρειάζονται την κατάλληλη αντιμετώπιση. Βέβαια μια επιχείρηση δεν χρειάζεται να ικανοποιήσει όλα τα κριτήρια, αν πχ η αγορά για νέο προϊόν είναι πολύ μεγάλη, μπορεί να διαλέξει να αγνοήσει όλα τα υπόλοιπα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το προϊόν της Νokia ικανοποίησε τα παραπάνω κριτήρια κάτι που έκανε την ανάπτυξη του ελκυστική.

Στην επόμενη φάση γίνεται η παραγωγή ενός πρότυπου και περνάει από διάφορα τεστ με τους χρήστες του - και καμιά φορά και τους λιανοπωλητές του - ώστε να γίνουν τυχόν απαιτούμενες διορθώσεις. Στη φάση αυτή μπορεί επίσης το προϊόν να εισαχθεί σε μια δοκιμαστική αγορά (test market) για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τις προοπτικές του, αλλά η επιλογή αυτή συνήθως είναι δαπανηρή. Ταυτόχρονα στη φάση αυτή γίνεται και η σχετική οικονομική ανάλυση σχετικά με το κόστος του νέου προϊόντος (πρώτες ύλες, παραγωγή κλπ), τις προβλεπόμενες πωλήσεις, τα απαιτούμενα κέρδη κλπ. Τέλος, εάν αποφασισθεί η εισαγωγή του νέου προϊόντος στην αγορά ακολουθεί ο στρατηγικός προγραμματισμός μάρκετινγκ. Ας σημειώσουμε ότι δύο στρατηγικής σημασίας θέματα που αφορούν όλη την παραπάνω διαδικασία είναι πρώτον η εμφάνιση του προϊόντος, η λειτουργικότητα του, η ποιότητα του και δεύτερον η ταχύτητα ανάπτυξης του. Θα τα δούμε ξεχωριστά στο μέλλον γιατί είναι ζωτικής σημασίας πλέον στην παγκόσμια οικονομία.

Ποια είναι η εταιρική κουλτούρα που επιτρέπει τόσο υψηλές επιδόσεις στον τομέα αυτό; Πως μπορεί μια επιχείρηση σε ένα κλάδο με μεγάλη αβεβαιότητα να απορροφήσει 6.000 νεοπροσληφθέντες τον τελευταίο χρόνο; Σύμφωνα με ένα στέλεχος της, στα πρώτα της βήματα στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, η επιτυχία της βασίστηκε στο κλίμα “έξαρσης και τρέλας” που επικρατούσε. Σήμερα η έμφαση είναι στην συνεργασία, στην ισότητα, στην ομαδική δουλειά, στο “ότι μπορούμε να κάνουμε το ένα και ένα κάτι παραπάνω από δύο”. Ο κοινός παρονομαστής είναι ότι όλοι οι εργαζόμενοι μιλούν αγγλικά, είναι σχετικά νέοι και η διαδικασία πρόσληψης τους εγγυάται ότι μπορούν να συνεργάζονται εύκολα με τους γύρω τους. Το κλίμα της Nokia χαρακτηρίζεται από εμπιστοσύνη στους εργαζόμενους, ισότητα μεταξύ όλων, έλλειψη τίτλων, ρεαλισμό, ειλικρίνεια, διαφάνεια και γενναιόδωρα κίνητρα για την καλή απόδοση της επιχείρησης. Ο λόγος που πολλοί εργαζόμενοι βρίσκουν την Nokia ελκυστική ως εργοδότη είναι ότι μπορούν να δουλεύουν πάνω στην τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Η Φινλανδία παρά τη μικρή της οικονομία, είναι μία από τις πλέον δικτυωμένες χώρες, έχει ένα εξαιρετικά υψηλό μορφωτικό επίπεδο και οι Φινλανδοί είναι πολύ εξοικειωμένοι με την τεχνολογία και τις εφαρμογές της. Σύμφωνα με ένα από τα πιο παλιά στελέχη της, η Nokia χαρακτηρίζεται από "noyrwws", μία φινλανδική λέξη που υποδηλώνει μεγάλη περηφάνια στο παρελθόν που δεν την αφήνει κανείς όμως να γίνει οίηση και να επηρεάσει αρνητικά το μέλλον.