updates
by date

Τον Νοέμβριο του 2005 έφυγε ο μεγάλος δάσκαλος του μάνατζμεντ Peter Drucker σε ηλικία 95 ετών. Είναι πρακτικά αδύνατο να συνοψίσει κανείς την προσφορά και επιρροή του για πολλές δεκαετίες σε αυτό που αποκαλούμε σήμερα μάνατζμεντ. Αρκεί να πούμε ότι ήταν ο πατέρας του σύγχρονου μάνατζμεντ.

Ο Drucker γεννήθηκε στην Αυστρία αλλά πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στις ΗΠΑ. Είχε σπουδάσει πολιτική οικονομία και διεθνές δίκαιο στη Γερμανία και στην Αγγλία και δίδαξε οικονομικά, φιλοσοφία και κοινωνικές επιστήμες για πολλά χρόνια στις ΗΠΑ. Ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του δάσκαλο και συγγραφέα αλλά τελευταία είχε υιοθετήσει τον πολύ ενδιαφέροντα τίτλο του κοινωνικού οικολόγου. Ο Drucker άρχισε να ασχολείται με το μάνατζμεντ τη δεκαετία του 40 όταν προσκλήθηκε από την General Motors, την παντοδύναμη τότε αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία, να παρακολουθήσει από κοντά τη λειτουργία της. Αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής ήταν το βιβλίο του "Concept of the Corporation" το 1946 στο οποίο για πρώτη φορά ανάπτυξε την ιδέα ότι η επιχείρηση δεν ήταν απλώς κάποιο σύνολο λειτουργικών τμημάτων αλλά ένα κοινωνικό σύστημα λήψης και εκτέλεσης αποφάσεων. Για πρώτη φορά ο Drucker εξέτασε κοινωνικά θέματα που επηρεάζονταν από το μάνατζμεντ της General Motors και που επεκτείνονταν έξω από τα όρια της επιχείρησης (η ειρωνεία είναι ότι οι ίδιοι μάνατζερ που τον είχαν προσκαλέσει αγνόησαν εντελώς όλες τις υποδείξεις του για πολλά χρόνια, μεταξύ των οποίων ήταν η αποκέντρωση των αποφάσεων, ο εγγυημένος μισθός και η μόνιμη απασχόληση για τους εργαζομένους).

Το 1954 έγραψε το βιβλίο-ορόσημο "The Practice of Management". Ήταν το πρώτο βιβλίο με θέμα αυτό που ονομάζουμε σήμερα μάνατζμεντ, μέχρι τότε υπήρχαν βιβλία λογιστικής, εργατικών σχέσεων, κλπ. Ο Drucker έγραψε συνολικά 39 βιβλία μάνατζμεντ μεταφρασμένα σε περισσότερες από 30 γλώσσες (η Wall Street Journal τον είχε αποκαλέσει Σαίξπηρ των βιβλίων μάνατζμεντ) και αναρίθμητα άρθρα τα επόμενα 50 χρόνια. Ο Drucker ήταν σύμβουλος πολλών γνωστών αμερικανικών επιχειρήσεων και ηγετικών στελεχών τους για πολλά χρόνια και αφιέρωσε ένα σημαντικό μέρος της ζωής του στο μάνατζμεντ μη κερδοσκοπικών και κρατικών επιχειρήσεων.

Ο Drucker, χωρίς ποτέ να υποτιμήσει την ανάγκη για κερδοφορία, ήταν ο πρώτος στη διατύπωση πολλών νέων ιδεών πολλές δεκαετίες πριν γίνουν της μόδας για μερικούς και ψιλά γράμματα για πολλούς:
- ήταν ο πρώτος που είδε τη σημασία της επιχειρηματικής στρατηγικής και τη σημασία κάποιων θεμελιωδών ερωτημάτων: Ποιοι είμαστε ως επιχείρηση; Ποιοι είναι οι πελάτες μας; Τι θέλουν, τι τους προσφέρουμε; (παρά τι θέλουμε να τους πουλήσουμε)
- ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε την ανάγκη της επιχείρησης να είναι πελατοκεντρική
- ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε τη σημασία του μάρκετινγκ και της καινοτομίας (είναι οι μόνες λειτουργίες που δημιουργούν έσοδα, όλα τα άλλα είναι έξοδα σε μια επιχείρηση)
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ιδέα ότι η βασική αποστολή της ηγεσίας μιας επιχείρησης είναι να θέτει κοινά αποδεκτούς στόχους για την επιχείρηση και να αφήνει τους εργαζόμενους ήσυχους στην επιδίωξη τους
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ιδέα της αποκέντρωσης αποφάσεων σε μια επιχείρηση
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ιδέα ότι η επιχείρηση πρέπει να εμπιστεύεται τον εργαζόμενο και να του επιτρέπει πρωτοβουλία αποφάσεων και κινήσεων
- ήταν ο πρώτος που διαπίστωσε τις περιορισμένες δυνατότητες μεγάλων επιχειρήσεων με αυταρχικές δομές και δύσκαμπτες ιεραρχίες
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ιδέα ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι περιουσιακό στοιχείο της επιχείρησης και όχι μισθοδοτικό έξοδο
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε πριν δεκαετίες την ιδέα ότι η τεχνολογία δημιουργεί τον "εργάτη γνώσης" (knowledge worker) που ήταν και ο ιδιοκτήτης των μέσων παραγωγής (του μυαλού του) και ο οποίος απαιτεί κάποια διαφορετική προσέγγιση στο μάνατζμεντ
- ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ανάγκη οργάνωσης και δουλειάς σε ομάδες
- ήταν ο πρώτος που θεώρησε το μάνατζμεντ ως ένα επιστημονικό γνωστικό αντικείμενο που μπορεί να διδαχθεί

Είναι ενδεικτικό του επιπέδου του ότι σε ένα πεδίο που οι μόδες έρχονται και παρέρχονται σε μήνες, οι ιδέες του έχουν διάρκεια και είναι πάντα επίκαιρες. Η κληρονομιά του είναι η βασική ιδέα ότι το επιχειρηματικό μάνατζμεντ δεν αφορά περιουσιακά στοιχεία, παραγωγικές μονάδες και δυναμικό, τζίρους, κλπ αλλά σε τελευταία ανάλυση αφορά το ανθρώπινο δυναμικό της επιχείρησης. Η πιο σοφή του ρήση ήταν ότι το κέρδος δεν είναι επιδίωξη αλλά αποτέλεσμα. Ο Drucker αφιέρωσε όλη τη ζωή του στην ανάπτυξη ιδεών μάνατζμεντ και οργανισμών που βάζουν πάνω απ' όλα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.