updates
by date

Η δημιουργία ομίλων ασυναφών επιχειρήσεων (conglomerates) άρχισε το 1952 στην Αγγλία όταν η μεγάλη υφαντουργία Textron αντιμετώπιζε προβλήματα ανάπτυξης. Ο τότε επικεφαλής της αντί να συγκεντρωθεί όπως ήταν φυσικό στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και στην ανεύρεση νέων αγορών αποφάσισε κάτι καινοτομικό για την εποχή εκείνη: να επεκταθεί με την εξαγορά επιχειρήσεων σε ασυναφείς κλάδους. Είναι μια κίνηση στρατηγικής σημασίας όπως έχουμε δει σε άλλη ενημέρωση. Σήμερα η Textron είναι ένας κολοσσός 10 δισ. δολαρίων και δραστηριοποιείται σε διάφορους κλάδους που συμπεριλαμβάνουν ελικόπτερα και χρηματοδότηση.

Η τάση αυτή συνεχίστηκε για πολλά χρόνια και έφτασε στο ζενίθ της τη δεκαετία του 60 όταν το αμερικανικό χρηματιστήριο έβλεπε πολύ ευνοϊκά τους διάφορους κολοσσούς που είχαν σχηματιστεί. Τη δεκαετία του 80 όμως πολλά από τα συγκροτήματα αυτά είχαν πλέον γίνει τεράστια συνονθυλεύματα ασυναφών επιχειρήσεων (conglomerates) με πολύ πολύπλοκο μάνατζμεντ και με αμφίβολες προοπτικές. Ο όρος "conglomerate" έγινε στίγμα. Έτσι είτε διασπάστηκαν από μόνα τους είτε έγιναν στόχος εξαγοράς από διάφορα χρηματοδοτικά γκρουπ που τα εξαγόραζαν, τα διέλυαν και τα πούλαγαν ως ατομικές επιχειρήσεις.

Σήμερα η τάση είναι για εστιασμένες και ανεξάρτητες επιχειρήσεις και νέοι όμιλοι σπάνια σχηματίζονται. Όσοι υπάρχουν πολύ συχνά απελευθερώνουν κάποιες από τις επιχειρήσεις τους είτε διασπώνται ολοκληρωτικά. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι όμιλοι επιχειρήσεων είναι πλέον ξεπερασμένοι. Μεγάλα γνωστά συγκροτήματα όπως η General Electric και η Siemens δραστηριοποιούνται παγκόσμια με καλές επιδόσεις (ας σημειωθεί όμως ότι απεχθάνονται το όρο conglomerate και προτιμούν τον όρο "πολυκλαδική επιχείρηση"). Σύμφωνα με πολλούς παρατηρητές οι όμιλοι είναι βιώσιμα επιχειρηματικά σχήματα και μπορούν να έχουν καλή απόδοση εφ' όσον έχουν αναπτύξει ορισμένες δεξιότητες και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα σε όλες τις επιχειρήσεις τους. Για παράδειγμα, ο αμερικανικός όμιλος Danaher επενδύει σε εντελώς άσχετες μεταξύ τους επιχειρήσεις με κοινό χαρακτηριστικό το κακό μάνατζμεντ και την καλή πελατειακή βάση. Μια βασική δεξιότητα που έχει αναπτύξει ο όμιλος αυτός είναι η βελτίωση της ποιότητας και η μείωση του κόστους στις νεοαποκτούμενες επιχειρήσεις.

Ένας από τους λόγους που οι όμιλοι έχασαν την λάμψη που είχαν στο παρελθόν όσον αφορά τις χρηματιστηριακές τους επιδόσεις ήταν το ότι το πολύ μεγάλο μέγεθος και η δραστηριοποίηση τους σε ασυναφείς κλάδους έκανε το μάνατζμεντ του συνόλου πολύ πολύπλοκο. Διάφοροι αναλυτές όμως παρατηρούν ότι το μάνατζμεντ μιας οποιασδήποτε μεγάλης ανεξάρτητης επιχείρησης με παγκόσμια παρουσία δεν είναι αναγκαστικά ευκολότερο από αυτό ενός ομίλου, αφού η παγκόσμιες αγορές μπορεί να έχουν σημαντικές απαιτήσεις προσεκτικού μάνατζμεντ. Ένας άλλος λόγος είναι ότι οι αναλυτές δεν μπορούν να παρακολουθήσουν και να αξιολογήσουν την οικονομική απόδοση ενός ομίλου το ίδιο εύκολα όπως αυτήν μιας ανεξάρτητης επιχείρησης που δραστηριοποιείται σε ένα μόνο κλάδο. Τέλος, πολλές φορές η απόκτηση κάποιας νέας επιχείρησης από ένα όμιλο θεωρείται επιτυχημένη αλλά η ενσωμάτωση της στον όμιλο μπορεί να μην είναι.