.

update 07.07

bluewave

updates
by subject
strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews

home

e-mail

alexander
consulting

Alfred Chandler και η τεράστια συμβολή του στην κατανόηση των επιχειρήσεων
του Ζήνου Βογιατζή

Τον περασμένο Μάιο απεβίωσε ο μεγάλος Αμερικανός οικονομικός ιστορικός Alfred Chandler. Η συμβολή του στην ιστορία των επιχειρήσεων και της επιρροής τους στην οικονομική ζωή και ανάπτυξη ήταν τεράστια. Ο Chandler ήταν ο πρώτος που είδε τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων (ιδιαίτερα των μεγάλων επιχειρήσεων) επιστημονικά και έγραψε την ιστορία τους αναλυτικά και ψυχρά. Πριν τον Chandler η οποιαδήποτε ιστορία των επιχειρήσεων είχε γραφτεί περιστρεφόταν κυρίως γύρω από άτομα, γύρω από επιχειρηματίες που συνήθως εθεωρούντο είτε ήρωες είτε ληστές.   

Ο Chandler άρχισε τις σπουδές του ως ιστορικός αλλά γρήγορα τον συνάρπασε η κοινωνιολογία. Η διδακτορική του διατριβή στο Harvard είχε θέμα τη δουλειά του προπάππου του Henry Poor, επιχειρηματικού αναλυτή και συνιδρυτή του διάσημου Standard & Poor. Δίδαξε σε πολλά γνωστά πανεπιστήμια της Αμερικής και έγραψε πάνω από 20 βιβλία, πολλά από αυτά αφιερωμένα στη ιστορία συγκεκριμένων κλάδων της οικονομίας. Τα σημαντικότερα βιβλία του Chandler ασχολούνται με την ανάδειξη και εξέλιξη μεγάλων επιχειρήσεων με πολύπλοκες οργανωτικές δομές καθώς και με τις δυνάμεις που συνέβαλλαν στη συνεχή αλλαγή τους. Η τεχνολογία και η επιρροή της στην εξέλιξη των επιχειρήσεων είναι πάντα κεντρική στο έργο του Chandler.

Ένα κλασικό βιβλίο του Chandler είναι το “Strategy and Structure”, στο οποίο αναλύει το πως η οργανωτική δομή μιας επιχείρησης χρησιμοποιείται στην επιδίωξη της στρατηγικής της και στην ανάπτυξη της. Βασικό επιχείρημα του Chandler (που έχουμε δει στις σελίδες αυτές) είναι ότι η οργανωτική δομή μιας επιχείρησης είναι απόρροια της στρατηγικής της. Η επιχείρηση πρώτα καταστρώνει μια στρατηγική και μετά δημιουργεί την κατάλληλη δομή για την αποτελεσματική εκτέλεση της. Ο Chandler χρησιμοποιεί διάφορες μεγάλες γνωστές επιχειρήσεις και τις δραστηριότητες τους για ένα περίπου αιώνα για να βγάλει τα συμπεράσματα του. Αν και γραμμένο το 1962, το βιβλίο αυτό εξακολουθεί να είναι ακόμα χρήσιμο για το σύγχρονο μάνατζερ και ιδιαίτερα για όποιον ενδιαφέρεται για το πως μια επιχείρηση εξελίσσεται κάτω από συνθήκες ανάπτυξης.

Ένα άλλο σημαντικό βιβλίο του Chandler είναι το “Visible Ηand: The Managerial Revolution in American Business” στο οποίο περιγράφει την ανάδειξη μιας νέας τάξης επαγγελματιών, των επιχειρηματικών μάνατζερ. Βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι έχουν συγκεκριμένες δεξιότητες που είναι ανεξάρτητες των επιχειρήσεων που μανατζάρουν, είναι μισθωτοί, και δεν είναι ιδιοκτήτες της επιχείρησης. Σε αντίθεση με την κοινή λογική των τελευταίων δεκαετιών, που θέλει τους μάνατζερ να έχουν και κάποια ιδιοκτησία στην επιχείρηση τους που να επηρεάζει τις αποφάσεις τους και την απόδοση τους, ο Chandler έδειξε ότι η απόδοση είναι καλύτερη όταν ο διοικητικός έλεγχος και η ιδιοκτησία της επιχείρησης είναι εντελώς διαχωρισμένοι. Το “ορατό χέρι” του τίτλου αναφέρεται στο “αόρατο χέρι” της αγοράς του Adam Smith. O Chandler υποστήριξε ότι οι μάνατζερ ήταν πλέον αυτοί που είχαν αντικαταστήσει την ελεύθερη αγορά στην βέλτιστη κατανομή πόρων. Το βιβλίο του αυτό τιμήθηκε στις ΗΠΑ με το βραβείο Pulitzer το1977.

Ο Chandler άφησε πίσω του εξαιρετικά σημαντικό έργο. Κινήθηκε σε ένα πεδίο που πολλές φορές αγνοείται από την οικονομική επιστήμη. Οι επιχειρήσεις είναι από τους πλέον σημαντικούς οικονομικούς και κοινωνικούς θεσμούς και ο ρόλος τους έχει αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερη σημασία με την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Ένα μεγάλο μέρος των γνώσεων αλλά και των αναλυτικών εργαλείων που έχουμε σήμερα σχετικά με το πως οι θεσμοί αυτοί συμπεριφέρονται και εξελίσσονται, τo οφείλουμε στον Chandler.