.

update 01.08

bluewave

updates
by subject
strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews

home

e-mail

alexander
consulting

ο "τυχαίος" CEO: κριτική βιβλίου του Ζήνου Βογιατζή

Είναι πάρα πολλά τα επιχειρηματικά βιβλία που εκδίδονται στις ΗΠΑ κάθε χρόνο με συγγραφείς πρώην (ή και νυν) ηγετικά στελέχη αμερικανικών επιχειρήσεων με θέμα τις εμπειρίες τους, τη σοφία τους (ή "σοφία" τους), τις περιπέτειες τους και (σχεδόν κατά κανόνα) τις επιτυχίες τους. Σκοπός τους είναι να δώσουν στον αναγνώστη διάφορα προβλήματα και καταστάσεις από την πορεία μιας επιχείρησης και το πως αντιμετωπίστηκαν.  Ένα κάπως διαφορετικό βιβλίο αυτού του είδους που έκανε την εμφάνιση του πρόσφατα είναι το "The Education of an Accidental CEO: Lessons Learned From the Trailer Park to the Corner Office”, by David Novak (Crown Business, 2007). Διαφορετικό ίσως γιατί ο συγγραφέας του δεν είναι το τυπικό ηγετικό στέλεχος, αλλά ένας "υπερκινητικός εικονοκλάστης" όπως τον έχει αποκαλέσει η Wall Street Journal. Ο Novak είναι σήμερα επικεφαλής της Yum Brands, ενός τεράστιου ομίλου αλυσίδων εστιατορίων ταχείας εστίασης (ελληνιστί φαστφουντάδικων) με πάνω από 34.000 εστιατόρια σε 100 χώρες.

Ο Novak δεν ξεκίνησε με φιλοδοξίες να φτάσει στην ηγεσία κάποιας μεγάλης επιχείρησης και θεωρεί τυχαίο το ότι έφτασε στην κορυφή της ιεραρχίας μιας τεράστιας εταιρίας, εξ ου και ο τίτλος του βιβλίου. Αλλά η εξέλιξη του δεν ήταν καθόλου τυχαία. Οπουδήποτε και αν βρέθηκε έδειξε πολλά ηγετικά προσόντα και κυρίως τη μεγάλη προσαρμοστικότητα σε μεγάλη ποικιλία συνθηκών, την ικανότητα του να εμπνέει τους γύρω του, και την ικανότητα του να συνεργάζεται χωρίς προβλήματα με μεγάλη ποικιλία στελεχών. Το βιβλίο ακολουθεί όλη την εξέλιξη του Novak αλλά ουσιαστικά επικεντρώνεται στις εμπειρίες που απεκόμισε στη θέση του επικεφαλής της Yum Brands. Και από τις εμπειρίες αυτές τρεις είναι ίσως πολύ χαρακτηριστικές.

Οι αλυσίδες ταχείας εστίασης είναι οργανωμένες με το σύστημα franchise που από τη φύση του φέρνει σε σύγκρουση την κεντρική επιχείρηση με τους αδειούχους της δικαιόχρησης, συνήθως μικροεπιχειρηματίες. Η κεντρική επιχείρηση υποτίθεται ξέρει τα πάντα και θέλει πάντα να επιβάλλει τη θέληση της χωρίς να δίνει σημασία στη γνώμη των αδειούχων. Ο Novak αποφάσισε αντίθετα να συνεργαστεί στενά με τους επιχειρηματίες αυτούς, με το σκεπτικό ότι όταν κάποιος επενδύει τις οικονομίες μιας ζωής σε ένα τέτοιο εστιατόριο έχει και το ενδιαφέρον και το κίνητρο να το δει επιτυχημένο. Έτσι συμφέρει να ακούει κανείς τη γνώμη τους παρά να βρίσκεται σε διαμάχη μαζί τους. Με τη νοοτροπία αυτή και μέσα από τη συνεργασία αυτή προέκυψε ένα από τα πλέον επιτυχημένα προϊόντα του ομίλου που, σε αντίθεση με τη συνηθισμένη πρακτική, αναπτύχθηκε από εστιατόρια που ήξεραν από πρώτο χέρι τις επιθυμίες του πελάτη και όχι σε κάποια εργαστήρια στα κεντρικά γραφεία της Yum Brands.

Ο Novak πιστεύει ακράδαντα στο ότι η αναγνώριση - από ένα απλό ευχαριστώ έως κάποια επίσημο βραβείο - όλων όσοι συμβάλλουν στην επιτυχία μιας επιχείρησης σε όλα τα επίπεδα είναι το άπαν για το προσωπικό μιας επιχείρησης. Και πιστεύει ακόμα ότι όσο ψηλότερα είναι κανείς στην  ιεραρχία, τόσο περισσότερο πρέπει να αναγνωρίζει τους άλλους παρά τον εαυτό του για οποιαδήποτε επιτυχία. Ο Novak πιστεύει ακόμα ότι ταυτόχρονα οι στόχοι της επιχείρησης πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε κανείς να μην επαναπαύεται στις δάφνες του. Όλοι ανεξάρτητα επιτυχιών και αναγνώρισης απαιτούνται να δίνουν περισσότερα.

Κάτι άλλο που ο Novak πιστεύει ακράδαντα είναι να ακούει κανείς τις γνώμες των γύρω του και κυρίως αυτών που διαφωνούν μαζί του. Σε αντίθεση με ηγετικά στελέχη που το ρίχνουν σε δικαιολογίες και μετάθεση ευθυνών όταν κάτι δεν πάει καλά, ο Novak δεν διστάζει να παραδεχτεί ένα λάθος του όταν ήταν ηγετικό στέλεχος στην Pepsi. Το λάθος αυτό δεν ήταν το οποιοδήποτε λάθος, ήταν το λανσάρισμα της Crystal Pepsi, μιας άχρωμης Pepsi χωρίς το γνωστό σκούρο καφέ χρώμα. Ο Novak παρασυρμένος από τις τάσεις στην κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού νόμισε ότι ένα προϊόν με καλό όνομα που θα έμοιαζε με νερό θα ήταν μεγάλο σουξέ. Όχι μόνο η Crystal Pepsi απέτυχε παταγωδώς αλλά έχει χαρακτηριστεί ως μια από τις χειρότερες ιδέες νέων προϊόντων του 20ου αιώνα. Και θα είχε αποφευχθεί αν ο Novak είχε ακούσει προσεκτικά τους πολύ λίγους γύρω του που τον είχαν προειδοποιήσει για την αποτυχία.

Με άλλα λόγια από το βιβλίο βγαίνει το προφίλ ενός στελέχους κάθε άλλο παρά εγωπαρμένου (για μερικούς βασικό προσόν ή απόρροια των θέσεων αυτών) και με νοοτροπία κάθε άλλο παρά συμβατική για τη θέση αυτή. Έτσι οι συμβουλές και παρατηρήσεις του, βγαλμένες μέσα από την καθημερινή πρακτική, είναι πολύ χρήσιμες για οποιονδήποτε μάνατζερ.