updates
by date

διαφοροποίηση Ι: βασικό κριτήριο η αύξηση της αξίας της επιχείρησης

Στην ενημέρωση αυτή συνεχίζουμε με ορισμένα βασικά στοιχεία διαφοροποίησης δραστηριοτήτων που αρχίσαμε σε προηγούμενη ενημέρωση. Θα μας βοηθήσουν να δούμε στο μέλλον πολλές πρόσφατες εξαγορές και συγχωνεύσεις στην ελληνική επιχειρηματική σκηνή. Είδαμε ότι η διαφοροποίηση γίνεται με εξαγορά ή συγχώνευση με κάποια άλλη επιχείρηση ή με τη δημιουργία κάποιας νέας επιχείρησης. Ο βασικός σκοπός οποιασδήποτε διαφοροποίησης είναι η αύξηση της (χρηματιστηριακής) αξίας της επιχείρησης και ένας από τους λόγους είναι να μη βρεθεί η επιχείρηση με όλα τα αβγά της σε ένα καλάθι.

Η διαφοροποίηση δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης όμως δεν μπορεί να αποσκοπεί απλώς στην εξάπλωση του επιχειρηματικού κινδύνου σε περισσότερες επιχειρήσεις για κάποια μείωση του. Κάτι τέτοιο θα μπορούσαν να το κάνουν οι επενδυτές από μόνοι τους αγοράζοντας μετοχές επιχειρήσεων σε άλλους κλάδους. Η διαφοροποίηση δραστηριοτήτων δεν δημιουργεί αξία παρά μόνο εάν η ομάδα επιχειρήσεων που προκύπτει έχει καλύτερη απόδοση ως σύνολο από την αθροιστική απόδοση των ίδιων επιχειρήσεων εάν δραστηριοποιούντο ατομικά. Ο βασικός σκοπός της διαφοροποίησης είναι η νέα ομάδα να αποδίδει συνολικά καλύτερα και η κάθε επιχείρηση να αποδίδει καλύτερα ως μέλος του συνόλου.

Η πραγματοποίηση του σκοπού αυτού όμως παρουσιάζει ένα βασικό πρόβλημα για τον μάνατζερ που πρέπει να πάρει τις σχετικές αποφάσεις: δεν είναι εύκολο να αξιολογήσει και να συγκρίνει κανείς την απόδοση της διαφοροποιημένης επιχείρησης εκ των προτέρων. Για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει να βασιστεί κανείς σε παραδοχές και υποθέσεις που πολλές φορές δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Υπάρχουν όμως τρία βασικά κριτήρια που μπορούν να δώσουν καλές ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα της διαφοροποίησης όσον αφορά την αύξηση της αξίας της επιχείρησης:

α) το κριτήριο ελκυστικότητας: ο νέος κλάδος στον οποίο προτίθεται να δραστηριοποιηθεί η διαφοροποιημένη επιχείρηση πρέπει να είναι ελκυστικός όσον αφορά την απόδοση επενδύσεων. Ελκυστικότητα σημαίνει κλάδος με ευνοϊκές ανταγωνιστικές συνθήκες και μακροπρόθεσμη κερδοφορία, όχι κάποιο μεγάλο ρυθμό ανάπτυξης σήμερα ή κάποιο καινούργιο προϊόν της μόδας (ας σταθούμε εδώ σε διάφορα επιχειρηματικά σχέδια που ανακοινώνονται "εν όψει του 2004").

β) το κριτήριο κόστους εισόδου: το κόστος εισόδου στον νέο κλάδο δεν πρέπει να είναι τόσο υψηλό ώστε να δημιουργήσει προβλήματα κερδοφορίας στο μέλλον. Ας σημειωθεί όμως ότι πολύ συχνά όσο πιο ελκυστικός είναι ο κλάδος τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος εισόδου.

γ) το κριτήριο βελτίωσης: η επιχείρηση που διαφοροποιείται πρέπει να φέρνει κάποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην νέα επιχείρηση και αντίστροφα. Η δυνατότητα δημιουργίας νέων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων είναι ακριβώς η βάση για μεγαλύτερη κερδοφορία και αξία.